Werken in een scrum team: De product-owner [deel 3]

dinsdag 1 september 2015

Als je in een scrum team werkt heb je te maken met drie verschillende rollen. De product-owner, scrum master en ontwikkelaar. De verantwoordelijkheid, taken en bevoegdheden kun je voor al deze rollen in een paar zinnen beschrijven. Maar zijn de rollen zo simpel? Nee, het kost inspanning om deze rollen te leren en vooral om ze uit te voeren op de manier van de uitvinders van Scrum. Dat geldt zeker voor de rol van de product-owner. Die rol is zo lastig dat Valori een game heeft ontwikkeld om toekomstige product-owners te leren en te laten ervaren hoe ze deze rol goed kunnen uitvoeren.

In dit blog ga ik dieper in op de rol van de product-owner.

Product-owner: eigenaar van het product

De product-owner (PO) is kortgezegd de producteigenaar. Als de PO dit goed begrijpt, zit hij op de goede weg naar een succesvolle product-owner. Wij vinden dat een PO maar één doel heeft: binnen zijn rol zorgen dat er een goed product voor de klant komt. Dat is niet alleen zijn verantwoordelijkheid, het behoort tot zijn passie!

Maar wat betekent een goed product binnen scrum?

Betrokkenheid product-owner een must

Een goed product heeft waarde voor de klant. Zoveel waarde dat hij er blij van wordt en bereid is om voor die waarde te betalen. Voor bedrijven die producten voor klanten maken, is dat het allerbelangrijkste: waarde voor de klant genereren. Het is in de ogen van een bedrijf met een echte scrumvisie dan ook geen optie dat een product-owner iets anders doet dan deze rol voor 100% invullen. Toch vatten veel product-owners hun rol op als iets wat ze naast hun ‘gewone’ werk ‘moeten’ doen. Een collega van mij die al enige tijd scrum teams adviseert, gaf aan dat een scrum team niet goed kan presteren als de PO zich niet betrokken voelt bij het product. Dit kan zomaar één van de redenen zijn dat een bedrijf stopt met scrummen, zonder goed te beseffen waar de oorzaak van de mislukking ligt. Er is tijd nodig om te beseffen dat 100% betrokkenheid van de PO een must is.

Constant waarde creëren

Constant waarde creëren; dat is waar de PO een dagtaak aan heeft. De PO is continu bezig met het verbeteren van het product, het toevoegen van nieuwe aspecten, zodat de klant nog meer tevreden wordt en het product in waarde toeneemt. Het hulpmiddel dat de PO hierbij gebruikt is de backlog. Dit is een lijst met alle toekomstige items die de PO aan het product wil toevoegen. De belangrijkste items staan bovenaan. Aan het begin van elke sprint geeft de PO bij het ontwikkelteam aan welke items hij het liefst gebouwd wil zien. Het team gaat na hoeveel van deze items zij in een sprint kunnen realiseren en hoe ze dat aan zullen pakken.

De goede product-owner inspireert het team, vooral door zijn enthousiasme over de nieuw te bouwen elementen en zijn wetenschap hoe tevreden de klanten zullen zijn. Het op deze manier ‘positief besmet’ ontwikkelteam zal niet alleen de nieuwe elementen willen bouwen, maar ze ook kwalitatief goed willen maken. Want alleen dan zal de klant tevreden zijn. Dat maakt dat het team - met de product-owner voorop - vooral gaat voor wat de klant aan hen bindt: voldoende nieuwe items die van excellente kwaliteit zijn.

Stress en geen kwaliteit

Helaas blijkt uit de ervaring van mijn collega dat nog behoorlijk wat PO’s planners zijn die vooral binnen tijd en geld willen werken. Ze sporen teams aan om zoveel mogelijk items in de sprint op te nemen en desnoods maar structureel over te werken om alles te halen. Een team dat moet overwerken omdat ze te veel hooi op de vork (moeten) nemen, kan geen kwaliteit leveren.

Stakeholders

Als we over scrum praten, hebben we het vaak vooral over het scrum team met de product-owner, de scrum master en de ontwikkelaars. Maar de product-owner heeft niet alleen met zijn ontwikkelteam te maken. Een groot deel van zijn tijd spreekt hij met de stakeholders over het product waar het ontwikkelteam mee bezig is. Stakeholders zijn personen die belang hebben bij het product, vaak om uiteenlopende redenen. De product-owner kun je zien als de vertegenwoordiger van de stakeholders. Het gemeenschappelijke belang van al die stakeholders is - ik herhaal het nog maar een keer - een product dat waarde creëert voor de klant. Maar de stakeholders kunnen wel heel verschillende visies hebben op wat dat dan voor het product betekent. En ze stellen soms, vanuit hun expertise bepaalde kwaliteitseisen aan het product, die het ontwikkelteam moet inbouwen in het product. Zo ontstaat er een product dat aan de wettelijke eisen voldoet en bijvoorbeeld ook veilig en gebruikersvriendelijk is.

De product-owner heeft als taak om goed naar de stakeholders te luisteren, te beslissen welke items op een bepaald moment het belangrijkst zijn en aan welke kwaliteit ze moeten voldoen. Zijn volgende taak is dan om dit aan het team over te brengen. Mijn collega gaf aan dat een succesvolle product-owner ook de taal van ICT spreekt waar immers veel kwaliteitseisen betrekking op hebben.

Gemakkelijk maar moeilijk, moeilijk maar gemakkelijk

De rol van product-owner is gemakkelijk maar moeilijk! Maar zoals het hele scrum team van een sprint veel kan leren (en met verbetervoorstellen komt voor de volgende sprint), kan ook de product-owner van zijn fouten leren of zijn sterke kanten nog beter inzetten.

Ebook werken bij Valori