Werken in een scrum team: Samenwerken [deel 2]

dinsdag 25 augustus 2015

In een scrum team staat samenwerken centraal. En dat vinden we vanzelfsprekend, net zoals bij elke andere werkvorm. Zo vanzelfsprekend dat we ons niet meer afvragen wat samenwerken nu eigenlijk is en waarom het belangrijk is. Maar binnen Valori denken we wel na over samenwerken. Zo publiceerde mijn collega Derk-Jan de Grood vorige week een column over dit onderwerp. En ik kreeg van een andere collega - Marcel Schaar - de vraag om een uurtje te brainstormen over ’samenwerking’ ter voorbereiding op een coachtraject bij een klant.

In deze serie ‘Werken in een scrum team’ mag een blog over samenwerking dan ook niet ontbreken.

Samenstelling scrum team

In een scrum team werken zo’n vier tot negen mensen samen en kennen we drie verschillende rollen. Er is een product owner, een scrummaster en er zijn ontwikkelaars. De product owner houdt in de gaten wat belangrijk is voor klanten om te maken. Hij houdt een lijst bij, een backlog, waarop hij de zaken schrijft die hij graag voor de klanten wil laten maken. Deze lijst vormt bij elke sprint de input voor het team om te kiezen wat de volgende items zijn om te realiseren. De ontwikkelaars gaan vervolgens aan de slag om de gekozen items samen te realiseren. De scrummaster zorgt ervoor dat de ontwikkelaars ongestoord aan deze taak kunnen werken en helpt vaak gedeeltelijk mee aan de realisatie.

Scrumpoker: handig hulpmiddel bij samenwerken

Aan het begin van elke sprint legt de productowner aan het team uit welke items hij graag gerealiseerd wil zien. Vervolgens bepaalt het team welke items zij denken te kunnen realiseren binnen de sprint. Dit klinkt gemakkelijker dan dat het in de praktijk is. Niemand vertelt het team namelijk hoeveel inspanning het kost om een bepaald item te realiseren. Daar moeten zij zelf over nadenken.

Een hulpmiddel dat het team hierbij gebruikt is ’scrumpoker’. Voor nu is het belangrijk om te weten dat scrumpoker een hulpmiddel is voor samenwerking. Aan de hand van een kaart met een nummer geeft elk teamlid aan hoe hij tegen de verwachte inspanning aankijkt die nodig is om een item te realiseren. Als je een lage inspanning verwacht, geef je een laag cijfer en bij een hoge inspanning een hoog cijfer. Het wordt vooral interessant als teamleden heel verschillend tegen de verwachte inspanning aankijken. Als er grote verschillen zijn, geven teamleden elkaar uitleg over hun keuze. Zo komen er argumenten op tafel die het complete team helpen een betere inspanning te maken. Na de uitleg volgt een volgende ronde scrumpoker en vaak liggen de cijfers dan veel dichter bij elkaar. Zo ontstaat er een door het hele team gedragen idee over het te verrichten werk.

Samenwerking tijdens het realiseren van de items

De ontwikkelaars realiseren gedurende een sprint de gekozen items. Eén van de opvallendste aspecten bij scrum is dat het team gezamenlijk verantwoordelijk is voor de te realiseren items. Als er binnen een sprint bijvoorbeeld vier nieuwe functies voor een app zijn geselecteerd, dan wordt er niet gezegd: “Jan, jij bent verantwoordelijk voor item 1, Bert en Carlijn voor item 2” enzovoort. Alle leden zijn verantwoordelijk voor alle items. En dit zorgt ervoor dat - als dingen niet goed gaan - teamleden niet met de vingers naar elkaar gaan wijzen. Het hele team gaat juist aan de slag - en voelt zich verantwoordelijk - om te zorgen dat de dingen wél goed gaan. Samen ervoor zorgen dat het werkt. Dat is samenwerken.

Zelfsturend

Het scrum team bepaalt zelf hoe zij de items gaat maken. Hierbij vindt veel overleg plaats en maken ze gebruik van elkaars vaardigheden, inzichten en creativiteit. Het gerealiseerde product is daardoor een product van het team. Iedereen heeft aan elk item bijgedragen. Daardoor ontstaan er vanzelf twee belangrijke voorwaarden voor samenwerking: verbondenheid en trots. “Wij hebben dit product gemaakt”.

Doelgericht werken: sprint back log en definition of done

Bij samenwerking is het belangrijk dat iedereen gericht is op het bereiken van hetzelfde doel. Dat doel is: het maken van de geselecteerde items binnen de tijd (de sprint) en volgens de afgesproken kwaliteit (definition of done). Die definition of done (DoD) is een lijst met kwaliteitseisen die het team helpt om dingen niet af te raffelen. Het zorgt ervoor dat iedereen gefocust is op het doel: een product dat aan de kwaliteitseisen voldoet.

De essentie van de daily stand up

Het team spreekt elke dag gedurende een kwartier over de stand van zaken. Elke ontwikkelaar vertelt wat hij de vorige dag heeft gedaan, wat hij vandaag gaat doen en… voor welke zaken hij hulp nodig heeft. Op deze manier is iedereen elke dag up-to-date en is het duidelijk waar (extra) hulp nodig is. Na de stand-up kunnen de mensen die hulp nodig hebben dan ook de hulp krijgen die nodig is.

Retrospective

Aan het einde van elke sprint demonstreert het team de werking van de gerealiseerde items aan de stakeholders. Na die demo is duidelijk of de items goed genoeg zijn voor productie. Ook bespreken de teamleden de afgelopen sprint met elkaar. Wat ging goed en wat kan beter? De hele groep kan de goede punten vieren en ’ja’ zeggen tegen verbeteringen. Verbeteringen in het werkproces komen uit het team en worden door het hele team gedragen.

Scrum is samenwerken

In alle fasen van het scrumproces is samenwerking ingebakken. Samenwerking vormt het hart van scrum en de belangrijkste reden van het succes van deze werkvorm.

Werk jij al in een scrum team? Zo ja, wat is jouw ervaring hiermee? Zo nee, zou je in één van de scrum teams van Valori willen werken?